Posta ve hızlı kargo ile gelen e-ticaret gönderilerinde kullanılan Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB), 2026 başı itibarıyla kapsam daralması yaşıyor. Bu değişiklik, “tek bir prosedür güncellendi” seviyesinde değil; e-ithalatın nasıl sınıflandırılacağını, hangi akışın ticari sayılacağını ve maliyetlerin nasıl görünür olacağını etkileyen daha büyük bir dönüşüm.
Bu yazıda iki şeyi aynı anda netleştiriyoruz: (1) BGB’deki değişimin e-ithalat akışına pratik etkisi, (2) özellikle fason / private label dünyasında kritik olan numune ve referans ürün gönderimlerinin nasıl yönetilmesi gerektiği.
Hızlı özet
- E-ticaret gönderilerinde “BGB ile kolay işlem” hattı daralıyor; düşük kıymetli paket akışı daha fazla genel ithalat kuralları alanına kayıyor.
- Numune, test/analiz eşyası ve bazı özel kalemlerde basitleştirilmiş prosedürler tamamen bitmiş değil; ancak “kendiliğinden akan” bir süreç beklemek daha riskli.
- Asıl fark: uyum eşiği yükseldi. Doğru beyan + tutarlı kıymet + destekleyici dosya olmadan gönderiler daha kolay takılabilir.
1) BGB neydi, neden bu kadar konuşuluyor?
BGB, küçük paketlerin daha az evrakla ve daha hızlı işleme alınabilmesini sağlayan bir mekanizma olarak kullanıldı. Bu model, özellikle sınır ötesi e-ticaretin büyümesiyle birlikte “düşük sürtünmeli” bir kanal yarattı. Ancak aynı özellik, ticari akışların bireysel paketlere bölünmesi gibi kötüye kullanımları da besleyebildi.
Bugün değişen şey şudur: BGB’nin “genel kolaylık hattı” olma rolü azalıyor. E-ithalat daha görünür, daha denetlenebilir ve daha standart bir çizgiye çekiliyor.
2) “BGB tamamen kalktı” mı? Doğru cümle ne?
En çok hata yapılan yer burası. Saha diliyle söyleyelim: “BGB bitti” demek yerine, e-ticaret gönderilerinde BGB’nin ana kanal olmaktan çıkarıldığını söylemek daha doğru. Çünkü mevzuat, bazı eşya türlerinde basitleştirilmiş işlem imkânlarını tamamen kapatmıyor.
Bu yüzden firmalar için kritik olan, bir slogan değil: Hangi eşya hangi rejimde, hangi evrakla ve hangi riskle ilerliyor? sorusunu net cevaplayabilmek.
3) Numune akışı: Asıl kritik alan (yurt dışından Türkiye’ye referans örnek gönderimi)
Fason üretimde çok sık görülen senaryo şudur: Yurt dışındaki alıcı/ithalatçı, Türkiye’de üretim yaptıracağı ürünün örneğini (referans ürün) üreticiye gönderir. Amaç satış değildir; kaliteyi tanımlamak, ölçü/kalıp doğrulamak, materyal ve işçilik standardını oturtmaktır.
Bu akış hâlâ mümkün olabilir; ancak artık daha dikkatli yönetilmesi gerekiyor. Çünkü “numune” ile “ticari eşya” ayrımı kağıt üzerinde net olsa da, uygulamada değerlendirme çoğu zaman risk sinyallerine bakılarak yapılır.
Numune gönderiminde en çok sorun çıkaran 3 konu
- Tekrarlılık ve adet: Aynı göndericiden sık aralıklarla çoklu numune akışı “ticari” şüphesi doğurabilir.
- Sunum/ambalaj: Raf ürünü gibi paketlenmiş, etiketli, satışa hazır görüntü “numune” iddiasını zayıflatır.
- Kıymet mantığı: “0 değer” veya gerçek dışı düşük kıymet beyanı, en hızlı şüphe sebebidir. Numune de bir kıymet taşır; önemli olan mantıklı ve tutarlı yazmaktır.
4) Posta ve hızlı kargo tarafında operatör şartları da sıkılaşıyor
Yeni dönemi sadece “vergi/limit” olarak okumamak lazım. Hızlı kargo ve operatör tarafında da düzenlemeler var. Operatörlerin işlemleri yürütürken daha fazla sorumluluk ve uyum yükü taşıması, pratikte daha fazla kontrol ve daha fazla belge talebi anlamına gelebilir.
Bu da şu sonucu doğurur: Numune ve küçük gönderilerde “sürpriz gecikme” ihtimali artar. Asıl maliyet çoğu zaman vergi değil, zaman olur.
5) Pratik uyum kontrol listesi (alıcı ve üretici için)
Aşağıdaki maddeler, numune akışını “daha sorunsuz” hale getirmez; ama sahada sürprizi azaltır:
- Açıklama net olsun: “Reference sample for manufacturing evaluation / üretim değerlendirmesi için referans numune” gibi satış çağrışımı olmayan bir amaç yazın.
- Adedi düşük tutun: Çoklu adet yerine, gerçekten gerekli sayıda örnek gönderin. Varyasyonları gerekçelendirin.
- Kıymeti tutarlı belirleyin: “0” yazmak yerine, materyal/işçilik mantığına oturan bir numune kıymeti kullanın.
- Teknik dosya ekleyin: Fotoğraflar, ölçü tablosu, materyal tanımı, hedef kalite standardı (varsa) ekleyin.
- Tekrarlı gönderimi planlayın: Aynı alıcıya kısa aralıklarla paket akıtmak yerine, tek seferde daha planlı gönderim tasarlayın.
6) Sık sorulan sorular
• Numune gönderimi bitti mi?
Hayır. Ancak numunenin “numune” olarak kalması için açıklama, adet, kıymet ve destekleyici dokümanlar artık daha kritik. Yanlış kurguda gecikme ve ek belge talebi ihtimali artar.
• Yurt dışındaki alıcı Türkiye’ye referans ürün örneği gönderebilir mi?
Evet, üretim amaçlı değerlendirme için referans örnek gönderimi mümkün olabilir. Pratikte ana risk, gönderinin “ticari eşya” gibi algılanmasıdır. Bu yüzden amaç metni + düşük adet + tutarlı kıymet + teknik dosya yaklaşımı önem kazanır.
• Bu değişim kime daha çok dokunur?
Özellikle yeni müşteri geliştiren KOBİ’ler, küçük parti üretim yapan atölyeler ve numune döngüsüyle çalışan private label projeleri daha fazla etkilenir. Çünkü bu işte “hız” çoğu zaman siparişin kaderini belirler.
Sonuç: Uyum eşiği yükseldi
Bu dönüşüm, e-ithalatı tamamen durdurmaz. Ama “küçük paket – hızlı geçiş” beklentisini zayıflatır ve süreci daha standart, daha kontrollü bir alana taşır. Numune akışları da bu dönüşümün içinde; tamamen kapanmış değil, fakat artık daha disiplinli yönetilmesi gerekiyor.
İstanbul İhracat Merkezi (IIM) olarak bu dönemde odak noktamız “hız vaadi” değil; numune ve küçük gönderi akışlarında sürprizi azaltan, beyan–kıymet–dokümantasyon uyumunu baştan kuran bir çalışma düzeni oluşturmak.
IIM ile ne kazanırsınız?
- Numune akışı için standart dosya ve açıklama şablonları
- GTİP / kıymet / ürün tanımı uyum kontrolü
- Üretim (fason) projelerinde “referans örnek” sürecini planlama
- Dijital sunum dosyaları ile gereksiz numune trafiğini azaltma
İsterseniz, firmanızın ürün grubu ve hedef pazarı üzerinden “numune akışı risk haritası + kontrol listesi”ni birlikte çıkarabiliriz.
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Operasyonel kararlar için ürün/GTİP/taşıma modeli bazında gümrük müşavirliği görüşü alınması önerilir.