Türkiye Örme Konfeksiyon İhracatı
Dünya Pazarı, Ana Pazarlar, Ürün Karması, Büyüyen–Küçülen Hatlar, Riskler–Fırsatlar ve 2026 Beklentileri
Örme konfeksiyon (GTİP 61), Türkiye’nin hazır giyim ihracatında en yüksek hacim yaratan ana ürün gruplarından biridir. 2023’te Türkiye’nin konfeksiyon (hazır giyim) ihracatı 20,6 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşmiş ve toplam ihracat içindeki payı %8,1 olarak raporlanmıştır. Bu tablo, örme konfeksiyonda pazar okumasının ve ürün stratejisinin yalnızca satış için değil, pay koruma ve sürdürülebilir büyüme için de kritik olduğunu göstermektedir.
Bu makale iki hedefi birlikte ele alır: Dünya pazarı ve büyük ithalatçılar perspektifini vererek karar sürecine sağlam bir bağlam sunmak; Türkiye’nin 2024 verileri üzerinden örme konfeksiyonda güçlü olduğu pazarlarda hangi ürünlerle öne çıktığını göstererek büyümeyi uygulanabilir adımlara bağlamak.
Veri notu: 2024 pazar ölçekleri ve ürün kırılımları, paylaştığınız Trade Map ekranlarından okunarak yaklaşık değerlerle derlenmiştir. Ekran formatına göre değerler USD (bin) olarak yorumlanmıştır.
1. Örme konfeksiyon kapsamı ve ürün grupları
GTİP 61; örme veya tığ işi giyim eşyaları ve aksesuarlarını kapsar. Örme konfeksiyon ihracatında öne çıkan ürün grupları aşağıdaki şekilde sınıflanır:
- Tişört, atlet ve benzeri örme üstler (6109): T-shirt, atlet, fanila ve benzeri örme üst giyim ürünleri.
- Kazak, hırka, süveter ve benzeri örme ürünler (6110): Triko kazak, hırka, süveter ve benzeri örme üst giyim.
- Çorap ve benzeri ürünler (6115): Çorap, külotlu çorap ve benzeri ürünler; pazarın yapısına göre spor/teknik segmentler bu grupta güçlü pay yaratabilir.
- Kadın örme dış giyim (6104): Kadın takım, elbise, etek ve benzeri örme dış giyim ürünleri.
- Kadın örme bluz ve gömlek benzeri üstler (6106): Kadın örme bluz ve gömlek benzeri üstler.
- Erkek örme dış giyim (6103): Erkek takım, ceket ve benzeri örme dış giyim ürünleri.
- Erkek örme gömlek tipi üstler (6105): Erkek örme gömlek ve benzeri üstler.
- Diğer örme giyim (6114): Diğer alt kalemler dışında kalan çeşitli örme giyim ürünleri.
Örme konfeksiyon stratejisinde sağlıklı sonuç, pazar büyüklüğü ile ürün kırılımı birlikte okunduğunda elde edilir. Aynı pazarda toplam ihracat artarken belirli bir ürün grubunda pay kaybı yaşanması veya tersinin görülmesi mümkündür. Bu nedenle ürün grubu bazlı okuma, pazar bazlı kararların temelidir.
2. Dünya pazarı nasıl okunmalı?
Dünya pazarı değerlendirmesinde iki soru belirleyicidir. İlk olarak, pazarın ithalatı büyükse bunun otomatik fırsat anlamına gelip gelmediği sorgulanmalıdır. Büyük ithalat hacmi, her zaman kolay büyüme demek değildir. Türkiye’nin ilgili pazardaki payı düşükse büyümenin ana belirleyicisi çoğu zaman fiyat rekabeti, lojistik maliyetler, tarife ve menşe kurgusu, alıcı portföyüne erişim ve uyum/compliance gereklilikleridir.
İkinci olarak, Türkiye’nin ölçeğinin hangi ürün gruplarında yoğunlaştığı doğru okunmalıdır. Paylaşılan ekranlarda Türkiye’nin 2024’te ürün bazında ölçeği şu şekilde okunmaktadır:
- Tişört ve benzeri örme üstler (6109): 2,762,147
- Kazak/hırka ve benzeri örme ürünler (6110): 2,245,188
- Çorap ve benzeri ürünler (6115): 1,202,049
Bu görünüm, Türkiye’nin örme konfeksiyonda güçlü bir üretim ve ihracat kapasitesine sahip olduğunu gösterir. Bununla birlikte büyüme stratejisi, “hangi pazarda hangi ürünle büyüyoruz?” sorusuna bağlanmadığında özellikle rekabetin sertleştiği ürün gruplarında pay erozyonu riski artar.
3. Türkiye’nin örme konfeksiyon ihracatında ana pazarlar
Aşağıdaki tablo, Türkiye’nin örme konfeksiyon ihracatında 2024’teki en büyük 6 pazarı özetler. Bu liste, ihracatın coğrafi yoğunlaşmasını ve pazar önceliğini anlamak için güçlü bir başlangıç noktasıdır.
| Pazar | 2024 Türkiye ihracatı (≈) | Genel değerlendirme |
|---|---|---|
| Almanya | ~1,87 milyar $ | Hacim en büyük; rekabet en yoğun |
| Birleşik Krallık | ~1,06 milyar $ | Çorap güçlü; üst gruplarda genişleme alanı |
| İspanya | ~1,00 milyar $ | Kadın giyim ve hızlı döngü öne çıkıyor |
| Hollanda | ~0,61 milyar $ | Dağıtım merkezi etkisi; doğru yorum gerekli |
| Fransa | ~0,54 milyar $ | Çorap güçlü; büyük üst giyim kalemlerinde pay sınırlı |
| ABD | ~0,33 milyar $ | İthalat ölçeği çok büyük; Türkiye payı düşük |
Bu görünüm, Türkiye’nin örme konfeksiyonda ana ağırlığının Avrupa’da olduğunu; Avrupa içinde de Almanya–Birleşik Krallık–İspanya hattının toplamın büyük bir kısmını taşıdığını göstermektedir. Bu yoğunlaşma doğru yönetildiğinde ölçek avantajı sağlar; yönetilmediğinde ise konsantrasyon riskini artırır.
4. Ürün karması: benzer çekirdek ürünler, farklı pazar ağırlıkları
Örme konfeksiyonda ürün karması çoğu pazarda tişört (6109), triko (6110) ve çorap (6115) çevresinde yoğunlaşır. Ancak pazara göre ağırlık merkezi değişir:
- İspanya’da kadın örme dış giyim ve üstler (6104/6106) daha belirgin bir pay oluşturur.
- Birleşik Krallık ve Fransa’da çorap (6115) daha güçlü bir konumda yer alır.
- Hollanda’da 6109 ve 6110 dengeli bir şekilde öne çıkar; bu durum çoğu zaman dağıtım/aktarma etkisini düşündürür.
- Almanya’da 6109 ve 6110 yüksek hacim taşırken, 6115’te güçlü pay avantajı görülür.
Bu farklılık, pazara girişte tek bir ürün kataloğu yerine pazar bazlı koleksiyon seti yaklaşımını gerekli kılar. Her pazar için hedef alıcıların satın alma mantığına uygun, net ve yönetilebilir SKU setleri oluşturmak; teklif, numune ve tekrar sipariş yönetimini kolaylaştırır.
5. Ana pazarlarda ayrıntılı analiz
5.1 Almanya: büyük hacim, güçlü çekirdek ürünler, triko tarafında baskı sinyali
2024 toplam: ~1,87 milyar $
Öne çıkan ürün grupları (2024):
- Tişört ve benzeri örme üstler (6109): 532,920
- Kazak/hırka ve benzeri örme ürünler (6110): 490,077
- Çorap ve benzeri ürünler (6115): 260,543
- Kadın örme dış giyim (6104): 223,983
Trend sinyali (2022→2024):
- 6109: 2023’te düşüş, 2024’te toparlanma (574,137 → 492,655 → 532,920)
- 6110: 2022’ye göre gerileme (633,936 → 518,087 → 490,077)
Pay sinyali (2024):
- Almanya 6109 ithalatı: 4,461,252 → Türkiye ≈ %12
- Almanya 6115 ithalatı: 1,278,712 → Türkiye ≈ %20
Fırsat: Çorap grubunda güçlü pay; premium/private label ve fonksiyonel ürünlerle marj iyileştirme alanı. Tişört grubunda küçük pay artışları dahi büyük ciro etkisi yaratabilir.
Risk: Triko grubunda gerileme sinyali; maliyet yönetimi, ürün seviyesi ve alıcı segment seçimi zayıfsa pay kaybı hızlanabilir.
5.2 İspanya: kadın ürünlerinde belirgin ağırlık ve hızlı döngü
2024 toplam: ~1,00 milyar $
Tepe ürün grupları (2024):
- Tişört ve benzeri örme üstler (6109): 339,988
- Kadın örme dış giyim (6104): 274,944
- Kazak/hırka ve benzeri örme ürünler (6110): 228,836
- Kadın örme bluz ve gömlek benzeri üstler (6106): 74,843
- Diğer örme giyim (6114): 74,040
Pay sinyali:
- İspanya 6109 ithalatı: 2,092,507 → Türkiye ≈ %16
- İspanya 6104 ithalatı: 1,573,397 → Türkiye ≈ %17–18
- 6110’da pay daha düşük (≈ %8)
Fırsat: Kadın ürünlerinde güçlü pay sinyali; kısa termin ve tekrar sipariş odaklı modelle büyüme.
Risk: Hızlı döngü pazarında numune/fit hataları ve termin sapmaları doğrudan sipariş kaybına dönüşebilir. Süreç disiplini, satışın ayrılmaz parçasıdır.
5.3 Birleşik Krallık: çorapta güçlü konum ve çapraz satış potansiyeli
2024 toplam: ~1,06 milyar $
Tepe ürün grupları (2024):
- Tişört ve benzeri örme üstler (6109): 245,016
- Kazak/hırka ve benzeri örme ürünler (6110): 243,972
- Çorap ve benzeri ürünler (6115): 201,335
- Kadın örme dış giyim (6104): 165,249
Pay sinyali:
- Birleşik Krallık 6115 ithalatı: 725,470 → Türkiye ≈ %28
- 6109 payı ≈ %11, 6110 payı ≈ %9
Fırsat: Çorap grubunda güçlü pay, yeni alıcı kazanımında referans etkisi yaratır; çorap üzerinden üst gruplara genişleme fırsatı doğar.
Risk: Payın yüksek olduğu ürün gruplarında büyümeyi sadece fiyatla aramak marjı sınırlayabilir; ürün seviyesi ve değer önerisi daha belirleyici hale gelir.
5.4 Hollanda: ölçek güçlü, dağıtım etkisi stratejiyi belirler
2024 toplam: ~0,61 milyar $
Tepe ürün grupları (2024):
- Kazak/hırka ve benzeri örme ürünler (6110): 235,546
- Tişört ve benzeri örme üstler (6109): 233,346
- Çorap ve benzeri ürünler (6115): 81,808
- Kadın örme dış giyim (6104): 78,557
- Erkek örme dış giyim (6103): 73,923
Fırsat: Hollanda, AB içinde lojistik ve dağıtım ağlarına bağlanmak için stratejik bir merkez olabilir; doğru partnerle ölçekleme avantajı sağlayabilir.
Risk: Hollanda verisi her zaman nihai tüketimi yansıtmayabilir. Dağıtım merkezi etkisi doğru yönetilmediğinde fiyatlama, stok ve alıcı stratejisi hatalı kurulabilir. Bu pazarda alıcı tipi, sevkiyat modeli ve teslim/faturalama yapısı baştan netleştirilmeli; strateji buna göre kurgulanmalıdır.
5.5 Fransa: çorap güçlü, büyük üst giyim kalemlerinde pay sınırlı
2024 toplam: ~0,54 milyar $
Tepe ürün grupları (2024):
- Çorap ve benzeri ürünler (6115): 154,518
- Tişört ve benzeri örme üstler (6109): 145,369
- Kazak/hırka ve benzeri örme ürünler (6110): 102,778
- Kadın örme dış giyim (6104): 40,735
Pay sinyali:
- Fransa 6115 ithalatı: 795,015 → Türkiye ≈ %19
- Fransa 6110 ithalatı: 3,557,255 → Türkiye ≈ %3
- 6109’da pay düşük (≈ %6)
Fırsat: Çorap grubunda güçlü konum; private label/wholesaler segmentinde büyüme ve ürün seviyesiyle değer artırma alanı.
Risk: Triko gibi büyük kalemlerde düşük pay, satın alma bariyerlerinin daha yüksek olabileceğini gösterir. Fransa hedefleniyorsa ürün-segment seçimi ve alıcı profili netleşmelidir.
5.6 ABD: dev pazar, düşük pay; niş ve yüksek değer odaklı yaklaşım
2024 Türkiye → ABD (yaklaşık):
- Tişört ve benzeri örme üstler (6109): 84,419
- Kazak/hırka ve benzeri örme ürünler (6110): 67,179
- Çorap ve benzeri ürünler (6115): 41,327
- Kadın örme dış giyim (6104): 41,268
- Erkek örme gömlek tipi üstler (6105): 19,888
- Diğer örme giyim (6114): ~19,123
- Erkek örme dış giyim (6103): 18,529
Toplam: ≈ 330 milyon $
ABD’de ithalat ölçeği çok daha büyüktür. Örneğin 6110 ithalatının 13,420,887 seviyelerinde olduğu bir pazarda, Türkiye’nin birçok başlıkta %1’in altında paylarla hareket edebilmesi mümkündür. Bu nedenle ABD stratejisinde geniş ürün yelpazesi yerine, segment ve alıcı tipinin net seçildiği, yüksek değer odaklı bir yaklaşım daha tutarlı sonuç verir.
Fırsat: Kalite, izlenebilirlik, sürdürülebilir malzeme ve kapsül koleksiyon gibi alanlarda yüksek değerli satış modeli.
Risk: Hacim odaklı giriş denemeleri maliyet, lojistik ve rekabet nedeniyle kaynak israfına dönüşebilir; bu pazarda teklif kurgusu ve operasyon disiplini belirleyicidir.
6. Büyüyen ve küçülen hatlar nasıl yorumlanmalı?
Örme konfeksiyonda büyüme veya daralma çoğu zaman tek bir nedene bağlı değildir. Sağlıklı değerlendirme için alıcı konsolidasyonu, ürün karmasının pazara uygunluğu, fiyat/termin dengesi ve uyum/sürdürülebilirlik beklentileri birlikte ele alınmalıdır. Almanya’da 6110 grubunda görülen 2022→2024 gerilemesi, ürün seviyesi, maliyet yönetimi ve alıcı segmenti açısından daha seçici bir yaklaşım ihtiyacına işaret eden bir sinyal olarak okunabilir.
Büyüme sinyali ise genellikle güçlü olunan ürün gruplarının genişleme potansiyelini, kadın ürünlerinde hız/reaksiyon avantajının satışa dönüşmesini ve AB içinde dağıtım kanalıyla ölçeklenebilirliği işaret eder. Bu nedenle büyüme stratejisi, “pazar büyüyor” bilgisinden ziyade “hangi ürün grubunda, hangi alıcı tipinde büyüyoruz?” sorusuna dayanmalıdır.
7. Riskler ve fırsatlar: dengeli değerlendirme
7.1 Başlıca riskler
- Yoğunlaşma riski: Çekirdek ürünlerde ve belirli Avrupa pazarlarında yüksek bağımlılık.
- Ürün bazında pay erozyonu: Özellikle rekabetin sertleştiği triko gruplarında alıcı kayması ve fiyat baskısı.
- Dağıtım verisini yanlış okuma: Hollanda gibi pazarlarda nihai tüketim ile dağıtım etkisini ayırmadan strateji kurma.
- ABD’de yanlış segment seçimi: Büyük pazar algısıyla yanlış kaynak tahsisi.
7.2 Başlıca fırsatlar
- Avrupa çekirdeğinde küçük pay artışı: 6109/6110 gibi büyük kalemlerde küçük artışların yüksek ciro etkisi.
- Çorapta değer yaratma: Premium/private label, fonksiyonel ürünler ve ürün seviyesine bağlı marj artışı.
- İspanya’da kadın ürünleriyle büyüme: 6104/6106’da güçlü pay sinyali.
- ABD’de niş büyüme: Sürdürülebilirlik ve kalite odaklı segmentlerde yüksek değerli satış.
8. 2026 beklentileri: talep, uyum ve rekabetin muhtemel etkileri
2026 perspektifinde örme konfeksiyon ihracatçılarının gündeminde üç başlık öne çıkar: talebin temkinli seyri, uyum/regülasyon baskısının artması ve rekabetin ürün seviyesi ile servis eksenine kayması.
8.1 Talep ve satın alma davranışları
2026’da birçok pazarda siparişlerin daha kontrollü yönetilmesi beklenir. Alıcılar stok riskini azaltmak adına daha sık, daha küçük partilerle çalışabilir; bu da tekrar sipariş mekanizmasını güçlü kuran tedarikçileri avantajlı hale getirir. Bu dönemde fiyat kadar termin güvenilirliği, kalite standardizasyonu, iade/uyumsuzluk yönetimi ve servis seviyesi belirleyici olur.
8.2 Uyum ve sürdürülebilirlik beklentileri
AB pazarı ağırlığı yüksek olan ihracatçılar açısından 2026, veri ve uyum disiplini bakımından hazırlık seviyesini yükseltme dönemidir. Alıcıların ürün bileşimi, tedarik zinciri şeffaflığı, test/sertifika dosyası ve izlenebilirlik taleplerini daha sistematik biçimde gündeme taşıması beklenir. Ürün veri setinin standartlaştırılması ve belge yönetiminin satış sürecinin ayrılmaz parçası haline getirilmesi önem kazanır.
8.3 Rekabetin yönü: ürün seviyesi ve servis
Özellikle 6115’te güçlü paya sahip olan firmalar için 2026’da büyüme hedefi yalnızca hacim artışı olmamalıdır. Fonksiyonel ürünler, premium private label, teknik iplik ve performans özellikleri gibi katma değer unsurları marjı korumada öne çıkacaktır. 6110 gibi rekabeti sert ürün gruplarında ise alıcı segmentini doğru seçmek, koleksiyon setini pazara uygun daraltmak ve maliyet–kalite dengesini istikrarlı yönetmek daha belirleyici hale gelir.
9. Uygulanabilir yol haritası: yeni müşteri kazanımı için 90 gün
Aşağıdaki plan, analizden siparişe uzanan süreci sade ve takip edilebilir şekilde kurgular. Hedef, tek seferlik satış değil; tekrar sipariş üreten müşteri geliştirme sistemidir.
| Dönem | Odak | Yapılacaklar | Çıktı |
|---|---|---|---|
| 1–15 gün | Ürün/segment netliği | Pazara göre koleksiyon seti (DE/ES/UK/NL/FR/US ayrı SKU listesi) | 10–15 SKU/pazar |
| 16–30 gün | Alıcı tipi seçimi | Brand / private label / wholesaler / distributor ayrımı | Hedef alıcı profili |
| 31–60 gün | Alıcı listesi + temas | 50–150 hedef alıcı; e-posta/LinkedIn temas; takip tablosu | Haftalık temas ritmi |
| 61–75 gün | Numune & teklif standardı | Numune süreci, fiyatlandırma (FOB/CIF), termin planı | Teklif paketleri |
| 76–90 gün | Pilot sipariş ve tekrar | 1–3 deneme siparişi; tekrar sipariş planı | Repeat odak |
10. İstanbul İhracat Merkezi (İİM) ile stratejiyi uygulamaya bağlamak
Örme konfeksiyon gibi rekabetin yüksek olduğu alanlarda firmaların en çok zorlandığı konu, doğru hedef ile doğru aksiyon arasındaki bağı kurmaktır. İstanbul İhracat Merkezi (İİM), bu bağı uygulamaya çevirecek şekilde firmalara şu başlıklarda destek verebilir:
- Ürün grubu kırılımlarını esas alarak pazar-ürün stratejisi oluşturma,
- Hedef pazarlarda alıcı segmenti ve alıcı listesi çalışması,
- Teklif/numune/termin süreçlerini standartlaştırma,
- Dijital tarafta katalog/PDF + B2B sayfalar + SEO içerik ile ölçülebilir talep üretimi.
Sonuç
2024 verileri, Türkiye’nin örme konfeksiyonda ana ağırlığının Avrupa’da olduğunu; pazarlara göre ürün karmasının değiştiğini ve çekirdek ürünlerde belirli pazarlara yoğunlaşma riskinin bulunduğunu göstermektedir. Sürdürülebilir büyüme için yaklaşım; büyük pazarlarda çekirdek ürünlerde kontrollü pay artırımı, güçlü olunan ürün gruplarında ürün seviyesi ve marj geliştirme, Fransa ve ABD gibi pazarlarda ise doğru segment ve bariyer aşma modeliyle ilerleme ekseninde güçlendirilmelidir.
2026 perspektifinde bu stratejinin üzerine veri/uyum disiplini ve servis seviyesi yönetimi daha belirgin biçimde eklenmektedir. Bu alanlarda standardizasyon sağlayan firmalar, yalnızca satış hacmini değil, sürdürülebilir kârlılığı da daha sağlam yönetebilir.
